Max Rack

De laatste levensjaren van Max staan voor diverse vergelijkbare gevallen in het werkdorp. Max is op 18 mei 1925 geboren in Duisburg. Hij was enig kind. Wat zijn vader Leo en moeder Maria deden voor de kost is niet bekend. Wel dat ze in 1938 in grote problemen verkeerden. De Duitse regering had inmiddels alle in Polen geboren joden, waaronder de familie Rack, verboden nog langer in Duitsland te blijven. Ook mochten ze niet meer werken. Begin november was de Kristallnacht en dat had grote impact op de Joodse bevolking. De familie dacht er goed aan te doen te emigreren en hun kind alvast naar Nederland te sturen. Dat deden meerdere ouders. Een visum aanvragen voor een land aan de andere oceaan en dan via Rotterdam vertrekken. Tot zolang was hun kind in ieder geval veilig.
Er werden meerdere kindertransporten geregeld en zo kwam Max op 13 jarige leeftijd, 2 dagen na zijn moeders 35 jarige verjaardag, op 21 dec. 1938 aan in een vreemd land. Zijn ouders zou hij trouwens nooit terugzien . Zijn moeder werd in 1942 vergast en zijn vaders lot is onbekend.
Het was de tijd van Chanoeka, 8 dagen feest en cadeautjes, maar in Rivierhuis in de Steeg/Rheden werd daar niet aan gedaan. Dit was een kindertehuis voor ‘bleekneusjes’ waar een redelijk streng regime heerste. Het was het begin van een zwerftocht van ongeveer drie en een half jaar. Op 20 januari 1939 wordt hij ingeschreven in Arnhem. Op 29 december van dat jaar verhuist hij naar Ons Boschhuis in Driebergen, een huis voor groepsvakanties wat ook afgehuurd was door de overheid.
Na de Duitse overwinning was dit afgelopen. Op 21 mei 1940, pas 15 geworden, verhuist hij naar het Lloyd gebouw, Oostelijke Handelskade 12, Amsterdam. Het was een kort verblijf, op 4 juni gaat hij naar Instituut Valkenburgerstraat, Amsterdam. Op 9 september 1940 komt hij aan in het Joods Werkdorp. 15 jaar oud en op weg om smid te worden. Maar we weten allemaal wat er op 20 maart van dat volgende jaar gebeurt: ontruiming. Op 30 mei, een jongen van 16, staat hij ingeschreven op de Keizersgracht 60 hs. In Amsterdam. Ook daar kan hij waarschijnlijk niet blijven; op 22 december 1941 verschijnt hij in de Swammerdamstr. 58-I. Ruim 4 maanden later zit hij op 7 mei 1942 in de Sarphatistr. 148-II in Amsterdam. Zijn laatste adres. Van daaruit is hij opgepakt en naar Westerbork gestuurd. Op 5 augustus 1942 is hij in Auschwitz vergast, hetzelfde jaar als zijn moeder, 17 jaar oud.

Lees ook dit verhaal.

Ook dit verhaal